Recensie: De Meester en Margarita ***

Link Goodreads

*** / 5
Titel: De Meester en Margarita
Auteur: Michail Boelgakov
Genre: Russische literatuur / satire
Gelezen taal: Nederlands
Uitgeverij: De Arbeiderspers
ISBN: 9789029502610
Jaar van 1e uitgave: 1967

Michail Boelgakov, die zijn leven lang gedwarsboomd werd door de stalinistische censuur, geldt nu in Rusland als een van de grootste en modernste schrijvers uit het Sovjet-gebied.
(…)
In deze roman laat Boelgakov de duivel door Moskou rondwaren en geeft hij een eigenzinnige versie van het lijdensverhaal van Jezus. Voor veel Russen is dit boek een bijbel. Het mag dan spelen in de tijd van Stalin, maar ook de lezers van nu kunnen er zonder enige moeite de absurditeiten van de totalitaire staat in herkennen…

Een boek dat volledig buiten mijn comfort zone ligt, maar dat maakt dit boek ook wel weer erg interessant. Ik ben best wel trots op mezelf dat ik heb doorgezet en het boek uit heb gelezen, want ik heb vaak op stoppen gestaan. Dit is ook de reden waarom ik drie sterren heb gegeven: ik houd van doorlees-boeken en dat is dit niet (hoe goed het ook is). Om je kennis te laten maken met het woordgebruik, zodat je voor jezelf kan uitmaken of je überhaupt wil starten met het boek, hierbij een stukje van het begin:

Op een broeihete lentedag daagden omtrent zonsondergang twee staatsburgers op in het park rond de Patriarchvijver. Een hunner, een in grijs zomertenue gestoken veertiger, was klein van stuk, donkerharig, weldoorvoed en kaal. Hij hield zijn onberispelijke hoed in de hand alsof het een broos pasteitje was en zijn zorgvuldig geschoren gelaat was getooid met in donkerhoornen montuur gevatte brileglazen van metafysische afmetingen. De ander was een breedgeschouderde jonkman met een onverzorgde pruik rood haar, op de kruin waarvan scheef een ruitjespet hing. Hij droeg een cowboyhemd, een kreukelige witte broek en zwarte gymnastiekschoenen.

Het is letterlijk geciteerd, incl de spelling die niet meer klopt. Het woordgebruik en de zinsopbouw is van een volledig ander niveau dan de meeste boeken die ik lees, mijn leestempo ging dan ook flink achteruit. In het begin frustreerde dit me, maar al snel was ik eraan gewend en worstelde ik me door de bladzijden.

Maar wat vond ik van het boek?
Het is echt een leuk boek!
Ik ben erg geïnteresseerd in geschiedenis en religie en beiden komen op een zeer bijzondere manier aan bod. De geschiedenis zit vooral tussen de regels. Het is geschreven in de glorie dagen van de Sovjet-Unie en toen zelfs verboden! Er zitten best veel aanklachten tegen het Sovjet regime verstopt tussen de pagina’s. Alsof de schrijver wist wat er ging gebeuren, wordt er bijvoorbeeld een boek gecensureerd (of eigenlijk verboden) in het verhaal.
De religie zit hem vooral in de duivel natuurlijk. Welke ontzettend leuk en goed is neergezet. We weten allemaal dat het om de duivel gaat, alleen stelt hij zich nooit voor als zodanig.  De duivel beweert aanwezig te zijn geweest bij de kruisiging van Jezus en tussen het oorspronkelijk verhaal door lees je over deze gebeurtenis. Hij blijkt listig Pontius Pilatus bewerkt te hebben.

De metgezellen van “Woland” zijn ontzettend leuk. Ik ben groot fan van de welbespraakte kat Behemoth die door zijn gedrag en krankzinnige acties aardig wat mensen het gekkenhuis in krijgt. Want let wel: in communistisch Rusland mag niemand in god (en dus de duivel) geloven en dat doen ze dus ook niet. Dit (anti)geloof wordt aardig op de proef gesteld als de duivel besluit een paar dagen in Moskou te vertoeven. Zo doet hij zich voor als goochelaar die mooie jurken tovert voor de vrouwen, helaas verdwijnen de jurken zodra de vrouwen het theater uitlopen. Of onthoofd hij iemand en zet hij uiteindelijk het hoofd weer terug.

De Rolling Stones hebben hun liedje ‘Sympathy for the Devil’ gebaseerd op dit boek. Hoe tof is dat!? En je hebt ook echt sympathie voor “Woland”, ik ben groot fan van hem.

Zelfs Stephen King verwijst naar dit boek (en het liedje) in De Beproefing / The Stand. Daarin noemt de duivel zichzelf Randall Flagg, maar laat nooit zijn ware aard zien. Letterlijk zegt hij:

Pleased to meet you Lloyd. Hope you quess my name.

Al met al: het is een lastig boek, met veel namen en bijnamen. Een beetje algemene kennis van de regels in het communisme en het christelijke geloof zijn handig om alle (satirische) verwijzingen te begrijpen. Als je zin hebt in een boek die je hersenen aan het werk zet, waar je dagen later nog over nadenkt en wil je jezelf een trots gevoel geven, omdat je het uit hebt? Dan moet je echt dit boek lezen!

Reageer hierop met een eigen hersenspinsel

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s